Phân biệt kế toán thuế và kế toán tài chính

Kế toán là cụm từ không còn xa lạ gì với những doanh nghiệp. Khi thành lập cần phải có một bộ phận kế toán để đơn vị phát triển và hoạt động theo quy định của pháp luật. Trong đó kế toán thuế và kế toán tài chính là 2 loại hình kế toán thường bị nhầm lẫn bởi công việc của chúng khá giống nhau. Vậy làm thế nào để phân biệt?

Kế toán thuế và kế toán tài chính khác nhau ở những điểm nào?

Khái niệm

Để phân biệt 2 loại hình kế toán này cần biết rõ khái niệm của từng loại. Kế toán thuế là kế toán phụ trách những vấn đề liên quan đến khai báo thuế trong một doanh nghiệp. Kế toán thuế được xem là nghĩa vụ của cơ quan, đơn vị kinh doanh đối với nhà nước. Nói một cách dễ hiểu là nhà nước chỉ có thể quản lý các đơn vị kinh tế nhiều thành phần khi có kế toán thuế. Ngược lại các doanh nghiệp chỉ muốn kinh doanh ổn định thì phải thực hiện các vấn đề về thuế rõ ràng.

Thuế là nghĩa vụ của doanh nghiệp với nhà nước

Trong khi đó kế toán tài chính là công việc thu thập, kiểm tra, xử lý, phân tích và cung cấp các thông tin kinh tế, tài chính bằng các báo cáo tài chính cho các đối tượng có nhu cầu sử dụng thông tin. Thực chất, kế toán tài chính phản ánh thực trạng và những biến động về vốn và tài sản của doanh nghiệp dưới dạng bao quát. Nói cách khác, nó phản ánh mối quan hệ tiền tệ, vật chất giữa doanh nghiệp với môi trường kinh tế bên ngoài.

Kế toán tài chính và kế toán thuế có nội dung công việc khá giống nhau nên thường gây nhầm lẫn

Mục đích

Kế toán tài chính nhằm mục đích xác định kết quả kinh doanh, tình hình tài chính của doanh nghiệp dựa trên những nguyên tắc và chuẩn mực kế toán đã được ghi nhận. Trong khi đó kế toán thuế là nhằm xác định những chỉ tiêu cơ sở cho việc tính toán thu các loại thuế, dựa theo quy định cụ thể về thuế.

Thực tế sự khác nhau giữa kế toán tài chính và kế toán thuế có thể là do những quy định về thuế. Khi nền kinh tế vận hành cùng sự ra đời của các loại luật thuế, đã làm nảy sinh sự khác biệt của doanh thu, chi phí, lợi nhuận kế toán (kế toán tài chính) và doanh thu, chi phí, lợi nhuận chịu thuế (kế toán thuế).

Phương pháp ghi nhận thu nhập, chi phí

Báo cáo tài chính của doanh nghiệp thường bao gồm các khoản chi phí thực chi thực chi, đã chi hoặc đã được chủ doanh nghiệp đồng ý cho vào danh sách xác định kết quả kinh doanh. Tuy nhiên đối với các doanh nghiệp không phải là doanh nghiệp nhà nước, khi xác định chi phí tính thuế thu nhập doanh nghiệp, kế toán sẽ trừ những khoản chi không được coi là chi phí xác định thuế như: phí khấu hao, phí dự phòng, các khoản phí phúc lợi, quà tặng… Kế toán tài chính sẽ tổng hợp và lập thành báo cáo tài chính của doanh nghiệp.

Báo cáo tài chính có thể phản ánh thiếu những chi phí vốn dĩ phải tính thuế

Tuy nhiên, khi xác định thu nhập chịu thuế thì những khoản đã được miễn trừ thuế trên báo cáo tài chính thực chất vẫn bị kế toán thuế cho vào danh mục chịu thuế. Chính vì sự khác biệt trong phương pháp ghi nhận thu nhập và chi phí này dẫn đến mâu thuẫn trong công việc của kế toán thuế và kế toán tài chính.
Phân biệt kế toán tài chính và kế toán thuế thực chất không quá khó khăn. Hai loại hình này có công việc tương tự nhau và cả hai đều đòi hỏi sự chính xác theo quy định của pháp luật hiện hành. Số liệu thu thập của 2 loại hình kế toán này có thể chênh lệch. Tuy nhiên, các chỉ tiêu nộp thuế phải hoàn toàn thống nhất với nhau. Đây chính là trách nhiệm của những người làm kế toán, kiểm toán hiện nay.